Zoeken
  • Frank N.M. Groot

VIJF BEWUSTE OPLOSSINGEN VOOR VIER ONBEWUSTE DENKVALKUILEN.



(circa 5 minuten leestijd).


VIJF BEWUSTE OPLOSSINGEN VOOR VIER ONBEWUSTE VALKUILEN BIJ BESLISSEN IN TEAMS.

Teams beslissen beter dan individuen. Toch?


Teams zijn beter in besluitvorming dan individuen, zij beslissen immers vanuit meerdere perspectieven, brengen andere ervaringen in en teamleden helpen elkaar om kritisch te blijven en alleen te beslissen vanuit beschikbare en reële informatie. Niet voor niets kennen wij immers ook een begrip als ‘The Wisdom of Crowds’. Waarschijnlijk knikte je instemmend bij het lezen van deze woorden. Dan wordt het nu echter tijd om wakker te worden: teams beslissen alleen beter dan individuen wanneer zij zich helder bewust zijn van de meest voorkomende denkvalkuilen en bewust adequate maatregelen nemen om deze tegen te gaan. Laten wij samen eens kijken naar vier onbewuste valkuilen en vijf oplossingen om deze te voorkomen.


Vier valkuilen bij het nemen van teambeslissingen.


Er zijn in het algemeen vier categorieën denkvalkuilen in groepen waar elk team last van heeft. Vier valkuilen die in bijna elke team voorkomen en er wat anders uitzien dan we in eerste instantie zouden denken.


i. Leden van teams corrigeren de denkfouten van andere teamleden niet maar vergroten deze als gevolg van individuele kennisachterstand en groepsdruk.


ii. Het cascade effect: de mening van degene die als eerste zijn of haar opinie weergeeft wordt onbewust gevolgd, sowieso als die persoon hoog genoeg in de boom zit, maar echter óók als dit niet het geval is.


iii. Teams polariseren: teambeslissingen zijn bijna altijd extremer dan individuele beslissingen. Extremer negatief wanneer individuele meningen vooraf al negatief waren en positiever in het omgekeerde geval.


iv. Teams kijken met name naar wat zij al lang weten: beschikbare informatie die niet collectief bekend is, wordt dan ook niet meegenomen.


Gelukkig zijn er ook oplossingen om teambeslissingen naar een volgend besluitvormingsniveau te brengen en aan deze vier valkuilen daadwerkelijk ook iets te doen. Laten wij die eens onder de loep nemen.


Vijf oplossingen voor vier valkuilen.


1) De haan kraait niet als eerste. Houd je als voorzitter van een teammeeting bewust in. Inventariseer eerst meningen, vraag om echt nieuwe informatie en breng pas tegen het einde van de meeting de eigen mening naar voren. Geen nieuws onder de zon en wellicht daarom vaak niet toegepast?


2) Je krijgt altijd waar je om vraagt. Vraag dan ook expliciet om kritisch denken door het team. Als je als voorzitter het doel formuleert om ‘er vandaag met elkaar uit te komen’ dan krijg je echt een ander resultaat dan wanneer je expliciet om kritisch denken door de groep vraagt.


3) Beloon dissidente informatie rijkelijk. Moedig het geven van tegengestelde informatie (dit is iets anders dan meningen!) ten opzichte van de rond de tafel (be)heersende informatie expliciet aan.


4) Verdeel en heers. Maar dan op de positieve manier: vraag expliciet om specifieke rollen in te vullen. Ook als die rollen op dat moment dus niet aanwezig zijn. Maak er een gewoonte van om ook die beslissingen die maar op één vakgebied liggen toch altijd vanuit meerdere perspectieven en kennisgebieden te bekijken. Of gebruik bijvoorbeeld een denktechniek als de vijf denkhoeden van Edward de Bono.


5) De tegenpartij in beeld. Vraag een deel van het team om serieus met elkaar tegenargumenten in kaart te brengen. Ook als iedereen het dus eens lijkt te zijn. Dit is in de praktijk een wèl werkende teamvariatie op het aanstellen van een ‘advocaat van de duivel’.


Wil je hier meer achtergrondinformatie over of verder mee aan de slag? In mijn boek 52 patroondoorbrekende denktechnieken voor managers zijn 52 visie- en besluitvormingsmethodieken uitgewerkt die het beslissen in teams en specifiek managementteams naar een volgend niveau tillen: ‘Creating Game Changing Teams and Organizations.


Bronnen:

D. Kahneman: Thinking Fast and Slow.

C. Sunstein en R. Hastie: Making Dumb Groups Smarter.

J. Surowiecki: Wisdom of Crowds

F. Groot: 52 Patroondoorbrekende Denktechnieken voor Managers







0 keer bekeken