Begin eens een keer met drie verschillende soorten vragen!

December 18, 2014

Managementteams zijn op zoek naar antwoorden en niet naar meer vragen!

 

Managementteams zijn getraind om snel met antwoorden te komen. Antwoorden op complexe vraagstukken die bijvoorbeeld de toekomst van een onderneming kunnen maken of breken. Daarbij worden analytische en rationele methodieken gebruikt en worden er antwoorden geformuleerd vanuit verschillende disciplines en verschillende gezichtspunten.  Doel is een antwoord, een beslissing te realiseren en niet om nog meer vragen op te roepen.   En toch is het aan te bevelen om eerst even pas op de plaats te maken door de oorspronkelijke vraag te herformuleren.

 

De Hardloper en de Schaker van ons brein.

 

Wij beslissen met ons brein (nogal voor de hand liggend zult  u zeggen) en wij denken dat we over een beslissing in alle zorgvuldigheid  wikken en wegen, maar in feite is het tussen de oren een ordinair en archaïsch gevecht van twee systemen om aandacht en dominantie.

 

Systeem 1 [1] is snel: ik noem dat de Hardloper. De Hardloper opereert razendsnel, is intuïtief, zoekt razendsnel naar vergelijkbare situaties, versimpelt complexe vragen tot een meer hanteerbare versimpelde vraag en weet razendsnel een antwoord te geven. 

 

Systeem 2, ik noem dat de Schaker, is langzamer, rationeel, analytisch, tot abstract en complex denken in staat en is veel bewuster.

 

Wij denken dat we rond de managementtafel met name een beroep doen op systeem 2,  de Schaker, maar de Hardloper loopt in de praktijk gewoon veel sneller……. (sic!) en komt dan ook snel met een plausibel  antwoord dat ons meestal wel bevalt. Een antwoord dat vervolgens rationeel onderbouwt en van logica wordt voorzien door onze Schaker. Een antwoord dat echter niet altijd het juiste antwoord blijkt te zijn, gegeven de missers die in organisaties helaas nu eenmaal altijd worden gemaakt [2](niet in die van u natuurlijk….).

 

Gelukkig zijn er oplossingen om managementteambeslissingen naar een volgend besluitvormingsniveau te brengen en ons rationele brein, de Schaker, voldoende podium, tijd en ruimte te geven. Een daarvan is simpel toe te passen: herformuleer de oorspronkelijke vraag in  drie soorten vragen voordat je ook maar aan een antwoord denkt.

 

Drie verschillende soorten vragen formuleren.

 

Als je als managementteam een goed besluit wilt nemen dan is er tijd en aandacht nodig om op de eerste plaats de goede vraag in beeld te brengen. Veel voorstellen en initiatieven worden rond de managementtafel veel te snel van een antwoord of beslissing voorzien zonder dat de vraag achter de vraag voor iedereen eenduidig en helder is en zonder dat er een beroep wordt gedaan op de echte denkkracht  die rond de tafel aanwezig is. Het blijkt altijd, in alle gevallen en situaties, zeer verhelderend en stimulerend te zijn om de oorspronkelijke vraag eerst te herformuleren in drie verschillende soorten vragen voordat de discussie losbarst en er een  beslissing wordt genomen. Vragen bevallen de Schaker immers wel, door vragen wordt onze neocortex[3] gestimuleerd om rustig en helder na te denken over het vraagstuk dat op tafel ligt. Die drie herformuleringen die de Schaker in ons wakker maken zijn de volgende.

 

  • De metaforische vraag. Herformuleer de vraag in de vorm van een metafoor. Een metafoor helpt om andere, niet direct en automatisch beschikbare informatie (die de Hardloper met verve en sneller dan wij denken aanreikt) aan te boren en stimuleert ons brein om in alternatieven te denken.
     

  • De provocatieve vraag. Absoluut prikkelend om tot een andere manier van denken te komen waarin een maximaal beroep wordt gedaan op onze denkkracht. Er moet immers een rationeel en sluitend antwoord worden geformuleerd op de uitdagende geherformuleerde vraag.
     

  • Het andere domein. Herformuleer de vraag alsof de vraag in een andere tak van sport speelt. Dat kan letterlijk een sport zijn, maar kan ook een andere branche zijn waarin de organisatie helemaal niet actief is.

 

Na deze ronde is er rond de managementtafel niet alleen een helder en rijker begrip van de vraag ontstaan, maar wordt er als gevolg daarvan een diepere discussie gevoerd en wordt er een meer gefundeerde beslissing genomen.

 

 

Wil je hier meer achtergrondinformatie over of verder mee aan de slag?  In mijn boek 52 patroondoorbrekende denktechnieken voor managers zijn 52 andere visie- en besluitvormingsmethodieken uitgewerkt die het beslissen in managementteams naar een volgend niveau tillen.  De herformulering van de oorspronkelijke vraag in drie geherformuleerde vragen komt uitgebreid aan de orde in mijn trainingen ‘Breinimpulsen’ en ‘The Next Level’).

 

 

 

 

Bronnen:

[1] Daniel. Kahneman. Nobelprijswinnaar Economie in ‘Thinking Fast and Slow’.

[2] Een uitgebreid overzicht van denkfouten van genieën zoals Einstein kun je lezen  in ‘Briljante Blunders” van de astrofysicus Mario Livio.

[3] Brainbased Change: zie mijn website. http://www.visiondecision.nl/#!brain-based-change/c12om

 

Please reload

Meest gelezen Posts

LAAT SOCRATES JE EENS HELPEN BIJ HET ONDERZOEKEN VAN DE VOORONDERSTELLINGEN IN HET EIGEN MANAGEMENTTEAM.

October 23, 2019

1/10
Please reload

Recente Posts
Please reload

Zoek met Tags
Please reload

Volg dit Blog
  • Facebook Classic
  • Twitter Classic